Уақытша еңбекке жарамсыздық бойынша жәрдемақы
Жұмыс беруші есебінен аурудың бірінші күнінен бастап төленетін әлеуметтік жәрдемақы: орташа күндік жалақы × еңбекке жарамсыздықтың жұмыс күндері, бірақ әр күнтізбелік айға 25 АЕК-тен (2026 жылы 108 125 ₸) аспайды; еңбек мертігуі мен кәсіптік ауруда — шектеусіз орташа жалақының 100 %.
ADP = P / DS_i = min(ADP · d_i; 25 МРП)S = S₁ + S₂Орташа жалақы — Бірыңғай қағидалар бойынша (№ 908 бұйрық): 12 айдағы есептеулер кезеңнің баланс бойынша жұмыс күндеріне, ал жиынтық есепке алуда сағаттарға бөлінеді. Ауру бір жылы басталып, келесі жылы аяқталса, жәрдемақы мен шектеу әр жылдың АЕК-і бойынша есептеледі. Шектеусіз — жалақының 100 % — жәрдемақы Ұлы Отан соғысының жұмыс істейтін ардагерлеріне, жеңілдіктер бойынша оларға теңестірілген ардагерлерге және басқа мемлекеттердің аумағындағы ұрыс қимылдарының ардагерлеріне де төленеді. Жұмыс беруші жәрдемақыға қосымша ақы белгілей алады (ЕК 133-бабының 5-тармағы). Жәрдемақыдан ұстап қалулар мұнда есептелмейді.
Дереккөз: ҚР Еңбек кодексі, 133-бап; Уақытша еңбекке жарамсыздық бойынша әлеуметтік жәрдемақыны тағайындау және төлеу қағидалары (ҚР ДСӘДМ 30.11.2015 № 907 бұйрығы, тірк. № 12521); Орташа жалақыны есептеудің бірыңғай қағидалары (№ 908 бұйрық), 7-2, 8-тармақтар
Бастапқы деректер
Оқиғаға дейінгі 12 күнтізбелік айда есептелген сома — орташа жалақы сақталған уақыттағы сомаларсыз (демалыс, еңбекке жарамсыздық) және Қағидаларға қосымшадағы төлемдерсіз. Тоқсандық сыйлықақылар кезеңнің әр айына 1/3-тен, жарты жылдықтар — 1/6-дан, жылдықтар — төленген айға дейінгі әр айға 1/12-ден есептеледі (14-тармақ).
Жұмыс уақыты балансы бойынша; жиынтық есепке алуда — жұмыс істеген сағаттар.
Еңбекке жарамсыздық парағы бойынша жұмыс күндері; жиынтық есепке алуда — кесте бойынша өткізіп алған, бірақ нормадан аспайтын сағаттар (Қағидалардың 7-2-тармағы). Жыл сайынғы демалыс пен жалақы сақталмайтын демалыс күндеріне жәрдемақы төленбейді (ЕК 133-бабының 4-тармағы).
Еңбекке жарамсыздық келесі айға ауысса: 25 АЕК шектеуі әр айға бөлек қолданылады.
- ADP — Орташа күндік (сағаттық) жалақы–₸/күн (₸/сағ)
- 25 МРП — Жәрдемақының айлық шегі–₸
- Δ — Шектен асқаны — төленбейді (жұмыс беруші қосымша төлей алады)–₸
«Демалыс және еңбекке жарамсыздық» тақырыбында тағы
Орташа жалақыны есептеудің бірыңғай қағидалары бойынша жыл сайынғы еңбек демалысының ақысы және пайдаланылмаған демалыс үшін өтемақы: 12 айдағы орташа күндік жалақы × жұмыс уақыты балансы бойынша демалысқа келетін жұмыс күндері.
Жұмыс уақытын жиынтық есепке алудағы жұмыскерлердің демалыс ақысы Бірыңғай қағидалардың 7-1-тармағындағы сағаттық әдіспен: орташа сағаттық жалақы × орташа күндік жұмыс сағаттары × демалыстың күнтізбелік күндері.
Нәтижелер — стандартты формулалар бойынша инженерлік бағалау; жобалық шешімдер үшін оларды нормативтермен, жобалық құжаттамамен және мамандардың есептерімен салыстырыңыз. Бастапқы жинақтан ауыстырылған формулалар өзгеріссіз қалдырылды, ал олардың қателері ескертпелерде сипатталған.