Отын жағудан шығатын парниктік газдар
Қазандарда, пештерде, мұнай жылытқыштарында және газ турбиналарында сұйық немесе газ тәрізді отынды жаққандағы CO₂, CH₄ және N₂O шығарындылары және олардың CO₂-баламасындағы жиыны: отын массасы × төменгі жану жылуы × шығарынды коэффициенті × тотығу коэффициенті.
E = B · NCVCO₂ = E · EF · OFCH₄ = E · EF_CH₄; N₂O = E · EF_N₂OCO₂e = CO₂ + GWP_CH₄ · CH₄ + GWP_N₂O · N₂OТәртіп пен әдепкі мәндер — ЖЭС, ЖЭО және қазандықтардың қазандарынан және мұнай мен газ өндіруден шығатын парниктік газдар шығарындыларын есептеу әдістемелерінен (№ 9 бұйрық; мұнай мен газ өндіру әдістемесі, 12, 15–21-тармақтар): 1-кесте (жану жылуы және CO₂ коэффициенттері) және 2-кесте (қондырғы түрлері бойынша CH₄ және N₂O) IPCC 2006-ны қайталайды (2-том, 1.2, 1.4 және 2.6-кестелер). 2-кестеде жоқ мұнай мен СМГ үшін CH₄ және N₂O коэффициенттері IPCC 2006, 2.2-кестеден алынды. Квоталау субъектілері мониторинг жоспарына сәйкес зертханалық талдаулар бойынша өз жану жылуы мен көміртегі мөлшерін қолданады. Көлеммен есептелетін газдар үшін CO₂ коэффициентін газ құрамы бойынша көміртегі бірліктерімен сауда жүйесі операторының электрондық есептеу құралымен есептейді.
Дереккөз: ҚР Экология және табиғи ресурстар министрінің 17.01.2023 № 9 бұйрығы (тірк. № 31735), әдістемелерге қосымшалар, 1–2-кестелер; IPCC 2006 нұсқаулығы, 2-том, 1–2-тараулар; Экологиялық кодекс, 282-бап
Бастапқы деректер
Өрістің бірлігін ауыстыруға болады: мән формуланың бірліктеріне автоматты түрде қайта есептеледі.
Кезеңдегі, есептеу аспаптары немесе отын балансы бойынша. Көлеммен есептелген газ: B = V · ρ (20 °C кезінде) — немесе алау шығарындылары калькуляторында газ құрамы бойынша OF = 1 етіп есептеңіз.
Зертханалық талдаулар бойынша; әдепкі (IPCC 2006 сияқты): дизель отыны 43,0; мазут 40,4; мұнай 42,3; СМГ 47,3; табиғи газ 48,0 ГДж/т.
Әдепкі: дизель отыны 74,1; мазут 77,4; мұнай 73,3; СМГ 63,1; табиғи газ 56,1 т CO₂/ТДж.
1 — жылу мен энергия өндіру үшін жағу, 0,995 — алауда жағу (№ 9 әдістеме).
Қазандар әдістемесінің 2-кестесі: газ қазандары 1, 3 МВт-тан асатын газ турбиналары 4, дизель отынындағы қазандар 0,9, мазуттағы қазандар 0,8 кг/ТДж.
Сол кестеде: газ қазандары 1, газ турбиналары 1, дизель отынындағы қазандар 0,4, мазуттағы қазандар 0,3 кг/ТДж.
IPCC AR5: 28 — әдепкі (Париж келісімі бойынша ұлттық кадастр); AR4: 25; AR6 (қазбалы метан): 29,8.
AR5: 265; AR4: 298; AR6: 273.
Осы формулаға арналған бірліктер түрлендіргішіМасса · Жану жылуы · Энергия және жылу · Үлестер және пайыз
- кг1
- т0,001
- мың т1·10⁻⁶
- фунт2,20462
- қысқа тонна (АҚШ)0,00110231
- E — Жағылған отынның энергиясы–
- CH₄ — Метан CH₄ шығарындылары–
- N₂O — Азот шала тотығы N₂O шығарындылары–
- CO₂e — CO₂-баламасында барлығы–
«Парниктік газдар» тақырыбында тағы
CO₂, CH₄, N₂O және SF₆ шығарындыларын 100 жылдық жаһандық жылыну әлеуеттері бойынша CO₂-баламасының тоннасына келтіреді: әдепкі — AR5, AR4 және AR6 мәндері жинақтарда.
Шығарылған немесе ағып кеткен газдағы метан мен CO₂ массасы және CO₂-баламасы — стандартты жағдайдағы газ көлемі мен оның құрамы бойынша: үрлеулер, технологиялық шығындар, апаттық шығарулар.
Нәтижелер — стандартты формулалар бойынша инженерлік бағалау; жобалық шешімдер үшін оларды нормативтермен, жобалық құжаттамамен және мамандардың есептерімен салыстырыңыз. Бастапқы жинақтан ауыстырылған формулалар өзгеріссіз қалдырылды, ал олардың қателері ескертпелерде сипатталған.