Экология

Отынды жағудан шығатын CO₂, газды алауда оның құрамы бойынша жағу кезіндегі шығарындылар, CO₂-баламасы, 2026 жылғы Салық кодексінің мөлшерлемелері бойынша эмиссиялар үшін төлем, концентрацияларды қайта есептеу, мұнай төгілулері мен ластанған топырақтың көлемдері.

10 есеп

Парниктік газдар

Отын жағудан шығатын парниктік газдар

Қазандарда, пештерде, мұнай жылытқыштарында және газ турбиналарында сұйық немесе газ тәрізді отынды жаққандағы CO₂, CH₄ және N₂O шығарындылары және олардың CO₂-баламасындағы жиыны: отын массасы × төменгі жану жылуы × шығарынды коэффициенті × тотығу коэффициенті.

E = B · NCV

Парниктік газдар шығарындыларының CO₂-баламасы

CO₂, CH₄, N₂O және SF₆ шығарындыларын 100 жылдық жаһандық жылыну әлеуеттері бойынша CO₂-баламасының тоннасына келтіреді: әдепкі — AR5, AR4 және AR6 мәндері жинақтарда.

CO₂e = CO₂ + GWP_CH₄ · CH₄ + GWP_N₂O · N₂O + GWP_SF₆ · SF₆

Газды шығару және ағып кету кезіндегі метан

Шығарылған немесе ағып кеткен газдағы метан мен CO₂ массасы және CO₂-баламасы — стандартты жағдайдағы газ көлемі мен оның құрамы бойынша: үрлеулер, технологиялық шығындар, апаттық шығарулар.

CH₄ = V · y_CH₄ · 16.043 / V_m

Алаулар және газды жағу

Газды алауда жаққандағы шығарындылар (құрамы бойынша)

Тотығу коэффициентімен көміртегі балансы бойынша CO₂, жанбаған метан мен көмірсутектер, күкіртсутектен түзілген SO₂ және CO₂-баламасы — жағылған газ көлемі мен оның компоненттік құрамы бойынша. OF = 1 болса — пештерде, қазандарда және турбиналарда толық жағу.

n = V / V_m, V_m = 24.055 m³/kmol (20 °C)

Эмиссиялар үшін төлем

Ластаушы заттар шығарындылары үшін төлемақы

2026 жылғы Салық кодексі бойынша қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы: шығарынды массасы × тоннаға АЕК-пен мөлшерлеме × АЕК × коэффициент. Алаулар, стационарлық және жылжымалы көздер мен күкірт мөлшерлемелері — жинақтарда.

P = M · r · МРП · K

Газды алауларда жаққандағы шығарындылар үшін төлемақы

2026 жылғы СК 639-бабының 5-тармағы мөлшерлеме белгілейтін барлық сегіз зат бойынша бірден ілеспе және табиғи газды алауларда жағудан шығатын шығарындылар үшін төлемақы, заттар бойынша бөлінген.

P = МРП · K · Σ M_i · r_i

Атмосфералық ауа

Газ концентрациясы: ppm ↔ мг/м³

Газдың немесе будың берілген температура мен қысымдағы көлемдік концентрациясы (ppm, млн⁻¹) бойынша массалық концентрациясы, кері қайта есептеу және рұқсат етілетін шекті шоғырлануға (РЕШШ) немесе БҚӘД-ға еселігі.

C = c · M · P / (R · T)

Аспаптық өлшеу бойынша шығарынды

Шығатын газдардағы өлшенген концентрация мен олардың шығыны бойынша ластаушы заттың шығарынды қуаты (г/с) және көздің жұмыс уақыты бойынша жылдық жалпы шығарынды (т).

G = C · Q / 1000

Төгілулер және ластану

Судағы мұнай дағы — сыртқы түрі бойынша (Бонн келісімінің коды)

Бонн келісімінің мұнайдың сыртқы түрі кодексі (BAOAC) бойынша түріне қарай анықталған қабықша қалыңдығы, аудан және жабу үлесі бойынша дақтағы мұнай көлемі мен массасының төменгі және жоғарғы бағалары.

V = A · f · h · 10⁻⁶

Ластанған топырақ және ондағы мұнай массасы

Ластану ауданы мен тереңдігі, топырақ тығыздығы және сынамаларды талдау бойынша мұнай өнімдерінің мөлшері бойынша мұнаймен ластанған топырақтың көлемі мен массасы, ондағы мұнайдың массасы мен көлемі.

V = A · d

Нәтижелер — стандартты формулалар бойынша инженерлік бағалау; жобалық шешімдер үшін оларды нормативтермен, жобалық құжаттамамен және мамандардың есептерімен салыстырыңыз. Бастапқы жинақтан ауыстырылған формулалар өзгеріссіз қалдырылды, ал олардың қателері ескертпелерде сипатталған.