КодексҚолданыста
Жер қойнауы туралы кодекс
«Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасының Кодексі
Пайдалы қазбаларды, соның ішінде мұнай мен газды геологиялық зерттеуге, барлауға және өндіруге қатысты негізгі заң. Жер қойнауын пайдалану құқығын беру, ауыстыру және тоқтату тәртібін, жер қойнауын пайдаланушылардың операциялар кезіндегі және олар аяқталғаннан кейінгі міндеттерін, сондай-ақ мемлекеттік органдардың өкілеттіктерін белгілейді. Көмірсутектер бойынша жер қойнауын пайдалану құқығы лицензия бойынша емес, келісімшарт бойынша беріледі.
Мұнай-газ компаниясы үшін негізгісі
- Мұнай мен газға құқық барлау мен өндіруге немесе өндіруге арналған келісімшарт бойынша, негізінен электрондық аукцион немесе ұлттық компаниямен тікелей келіссөздер арқылы беріледі; барлау — 6 жылға дейін (күрделі жобалар бойынша 18 жыл), өндіру — 25 жылға дейін (ірі кен орындарында 45 жыл).
- Елішілік құндылық: жыл ішінде сатып алынатын жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің кемінде 70%-ы қазақстандық болуы тиіс (Каспийдегі күрделі жобаларды қоспағанда); сатып алу тауарлар, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер тізілімі арқылы жүргізіледі, ал конкурста қазақстандық жұмыс пен қызмет берушілердің бағасы шартты түрде 20%-ға азайтылады.
- Өндірудің екінші жылынан бастап жер қойнауын пайдаланушы жыл сайын қазақстандық кадрларды оқытуды және ҒЗТКЖ немесе цифрландыруды (әрқайсысы өндіру шығындарының 1%), сондай-ақ өңірді дамытуды (инвестициялардың 1%) қаржыландырады.
- Жер қойнауын пайдалану құқығын ауыстыруға рұқсат қажет; мемлекеттің стратегиялық учаскелер (мұнайдың геологиялық қоры 50 млн тоннадан немесе газдың 15 млрд м³-тен астам, не Каспийдің қазақстандық секторы) бойынша құқықтарды сатып алуға басым құқығы бар.
- Кодексте көрсетілген жағдайлардан басқа кезде шикі газды факелде жағуға тыйым салынады; өндіру салдарын жою банк салымының кепілімен қамтамасыз етіледі, ал жою жұмыстары құқық тоқтатылғаннан кейін алты айдан кешіктірілмей басталады.
Қысқаша сипаттамалар бағдар үшін дайындалған және заң кеңесі болып табылмайды. Тек ресми мәтіннің заңды күші бар. Деректер 2026 жылғы қыркүйекте тексерілді.