Теңіз
Tengiz · Тенгизское месторождение · Теңіз кен орны
Теңіз — Қазақстандағы ең ірі мұнай кен орны және әлемдегі ең терең игерілетін кен орындарының бірі. 1979 жылы Атырау облысында ашылған, оны 1993 жылы құрылған «Теңізшевройл» бірлескен кәсіпорны игереді. 2024 жылы 27,8 млн тонна мұнай өндірілді, ал 2025 жылы іске қосылған Болашақ кеңейту жобасы кәсіпшілікті тәулігіне бір миллион баррель мұнай эквивалентіне шығарады.
- Түрі
- Мұнай-газ кен орындары
- Өңір
- Атырау облысы
- Мәртебесі
- Өндіру
- Акционерлер
- Chevron 50%, ExxonMobil 25%, KazMunayGas 20%, LUKOIL 5%
Немен белгілі
- Әлемдегі ең терең игерілетін супергигант мұнай кен орны — оператордың өз сөзімен Tengizchevroil
- Елдегі мұнай-газ жобалары арасындағы ең ірі төлеуші: 1993 жылдан бері Қазақстанға $201 млрд-тан астам тікелей төлем Tengizchevroil
Кім тапты
Каспий маңы ойпатының оңтүстік-шығысындағы тұзасты палеозойы ұзақ уақыт болашағы жоқ деп саналды. Барлауды ол жерге «Эмбамұнай» геологтары әкелді: құрылымды сейсмобарлау дайындады, ал іздеу бұрғылауы оған 1970 жылдардың соңында жетті. Кен орнына атауды Жолдасқали Досмұхамбетов берді.
- Мақаш Балғымбайұлы Балғымбаев1931–2005
Теңізді ашқан адам. «Эмбамұнайдың» Балықшы барлау бұрғылау басқармасының бас геологы, геология-минералогия ғылымдарының кандидаты, профессор, Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, республиканың еңбек сіңірген геолог-барлаушысы. Өз сөзімен айтқанда, Теңіз оған 1967 жылы, Биікжал терең бұрғылау экспедициясының бас геологы бола жүріп, Каспий маңының тұзасты палеозойына кіріскенде басталған.
PETROLEUM — аналитический журнал
Негізгі сандар
- Ашылған
- 1979 жыл Tengizchevroil
- Серіктестер
- Chevron 50%, ExxonMobil 25%, ҚазМұнайГаз 20%, ЛУКОЙЛ 5%; серіктестік 1993 жылғы 6 сәуірде құрылған Tengizchevroil
- Геологиялық қорлар
- Теңізде 3,1 млрд тонна (25 млрд баррель) және Королев кен орнында 200 млн тонна Tengizchevroil
- Алынатын қорлар
- Екі кен орны бойынша 1,4 млрд тонна (11 млрд баррель) Tengizchevroil
- Кеніш көлемі
- 20 × 21 км Tengizchevroil
- 2024 жылғы өндіру
- 27,8 млн тонна мұнай (шамамен 220 млн баррель) Tengizchevroil
- Тәуліктік қуат
- тәулігіне 80 мың тоннадан астам мұнай (640 мың баррель) және 25 млн м³ газ Tengizchevroil
- Өзге өнім
- 2024 жылы 1,2 млн тонна СҰГ және шамамен 2,7 млн тонна күкірт сатылды; барлық тауарлық газ ішкі нарыққа Tengizchevroil
- Газды кәдеге жарату
- 2024 жылы 99,2% Tengizchevroil
- Қазақстандық қамту
- 2024 жылы шамамен $3 млрд; лауазымдардың 93,6%-ын қазақстандықтар алады Tengizchevroil
Тарихы
- 1967
«Эмбамұнай» геологтары Каспий маңы ойпатының тұзасты палеозойына кіріседі
- 1979
Кен орны ашылды
- 1991
6 сәуірде Теңіз зауыты Т-8 ұңғымасынан алғашқы тонна мұнайды қабылдады
- 1993
6 сәуірде «Теңізшевройл» БК құрылды
- 2008
Шикі газды айдау және екінші буын зауыты жобалары аяқталды
- 2025
Болашақ кеңейту жобасынан алғашқы мұнай: үшінші зауыт кәсіпшілікті тәулігіне 1 млн баррель мұнай эквивалентіне жақындатады, +260 мың баррель
Инфрақұрылым
Шикізат кәсіпшіліктің өзінде дайындалады: мұнай дайындау кешені, шикі газды қабатқа кері айдайтын екінші буын зауыты және Болашақ кеңейту жобасының жаңа зауыты. Қосымша өнім — күкірт пен сұйытылған газ; тауарлық газдың бәрі ішкі нарыққа кетеді. Экспорт бағыттары мен көрші нысандарды сала картасынан көруге болады.